Intimidatie zorgsector

Uit onderzoek in binnen- en buitenland bleek dat seksuele intimidatie in de zorg veel vaker voorkomt dan in de meeste andere sectoren. Vooral werknemers die in direct contact staan met patiënten worden door sommigen van hen lastig gevallen. Seksuele intimidatie kan verwarring en schuldgevoel oproepen bij diegene die het overkomt.

Wanneer je als verplegende ongewenst gedrag niet accepteert, laat je zien dat je niet alleen jezelf maar ook andere patiënten serieus neemt. Patiënten hebben immers hun eigen verantwoordelijkheid. Negeren en vermijden zijn de meest voorkomende reacties van mensen die zich geïntimideerd voelen. Deze reactie is niet wenselijk en ook niet nodig.

Seksuele intimidatie en ongewenste intimiteiten is een onderschat probleem. Het geeft spanning op de werkvloer en kan behoorlijk ziekmakend zijn. Uit de verschillende onderzoeken blijkt dat 1 op de 3 vrouwen die buitenshuis werken wel eens te maken heeft met ongewenst gedrag. Hierbij wordt ook gerekend de gevallen waarbij de vrouwen niet op hun kwaliteiten maar op hun uiterlijk worden beoordeeld.

Verder zijn de gevallen waarbij vrouwen niet op hun professionaliteit maar op hun vrouw zijn worden beoordeeld, hierbij mee gerekend. Ongewenst gedrag komt op twee niveaus voor te denken valt aan een ondergeschikte die lastig gevallen wordt door zijn of haar meerdere en collega's onderling of in interactie met doelgroepen en clientèle.

De beroepen die het meest te maken hebben met ongewenst gedrag zijn respectievelijk:

  1. verpleegkundigen en ziekenverzorgenden,
  2. transportberoepen zoals buschauffeurs en treinconducteurs,
  3. politiepersoneel, brandweer en bewakers,
  4. winkeliers, winkelbedienden en andere verkopers en
  5. docenten voortgezet onderwijs.

Seksuele intimidatie kan onder andere bestaan uit:

  • een ontblote vrouw laten zien uit een blad en zeggen dat jij er op lijkt;
  • opmerkingen als: wil je mijn rug wassen want jij doet dat zo lekker; krijg ik een nachtzoen van jou; je ziet er veel liever uit als je lacht; door zo'n knappe zuster wil ik wel gewassen worden;
  • complimenten krijgen in het bijzijn van bezoek;
  • je hand niet meer terug krijgen;
  • heel speciaal gemaakt worden door de patiënt;
  • dubbelzinnige opmerkingen;
  • iemand die je steeds met zijn ogen volgt; iemand die net iets te dicht bij je komt staan; iemand die aan je zit; iemand die met zijn hand in zijn kruis zit;
  • porno opzichtig ophangen;
  • aanranding en verkrachting;

Een andere vorm van seksuele intimidatie is het onzeker maken van iemand door de persoon met anderen te vergelijken. Als een vrouw door een man wordt vergeleken met andere vrouwen wordt vergeleken gaat zij zich onzekerder voelen en gaat zij haar lichaam minder mooi vinden.

Ook vergelijking en vernedering zijn dus vormen van seksuele intimidatie. Seksuele intimidatie vloeit meestal voort uit een machtsgevoel. Degene die iemand anders intimideert wil zichzelf beter voelen en boven een ander persoon zetten. In feite is het vaak onzekerheid van de dader die zich geliefd en machtig wilt maken bij een groep of bij de ander. Dat dit ten koste gaat van iemand anders wordt vaak vergeten.

De ontvanger bepaalt of de aandacht wel of niet gewenst is. Dat moment is niet altijd gemakkelijk vast te stellen. Een compliment over je uiterlijk kan de ene keer wel en de andere keer niet als gewenst worden ervaren. Als dat laatste het geval is dan is er sprake van seksuele intimidatie.

De bedoeling van degene die de seksuele getinte aandacht geeft is niet van belang. Ook is het niet van belang of degene die de seksuele getinte aandacht geeft ontoerekeningsvatbaar is. Het is dus gemakkelijk omdat er niet gediscussieerd hoeft te worden over wat wel en wat niet mag.

Er is geen algemene lijst van gewenst en ongewenst gedrag. Gewenste seksualiteit tussen de verplegende en de patiënt is verboden. Zeker zolang de patiënt afhankelijk is van de verplegende. Gewenste seksualiteit valt niet binnen de definitie maar heeft te maken met de beroepscode binnen de beroepsuitoefening en mag dus nooit.