Wat is misbruik?

Seksueel misbruik zijn seksuele handelingen die iemand gedwongen wordt uit te voeren, te ondergaan of daar getuige van te zijn. Je bent vaak afhankelijk van de dader of bang voor hem zodat hij jou kon dwingen.

Dit dwingen kan gebeuren door op je schuldgevoel in te werken of je durft hem niet te weigeren omdat hij jou dan niet meer lief vindt. Seksueel misbruik van kinderen binnen het gezin: het opdringen van eigen intimiteit en seksuele handelingen aan een kind, door iemand die macht over het kind kan uitoefenen.

Seksualiteit in ongelijke machtsverhoudingen bezorgt de minder machtige in de regel problemen. Pas in de laatste decennia komt men tot het inzicht dat de driften van volwassenen, niet passen in de belevingswereld van kinderen. Seksueel geweld wordt tegenwoordig gezien als een wijdverbreid en veelvormig verschijnsel, dat vergaande gevolgen kan hebben voor de slachtoffers.

Dat is niet altijd zo geweest. De omvang, verschijningsvormen en consequenties van seksueel misbruik zijn lang niet onderkend. De gangbare visie op seksueel geweld is de afgelopen jaren ingrijpend gewijzigd.

Tot aan het begin van de jaren tachtig was seksueel misbruik grotendeels onzichtbaar. Seksueel geweld werd niet als zodanig benoemd. Gedwongen seksuele handelingen werden opgevat als "schending van de openbare orde" en "aantasting van de zedelijkheid". Daarbij zou het gaan om incidenten.

Aan het voorkomen van seksueel geweld binnen persoonlijke relaties werd over het algemeen voorbij gegaan. Zo werd verkrachting binnen het huwelijk niet beschouwd als seksueel misbruik; seksueel contact behoorde immers tot de huwelijkse plichten van vrouwen.

De onzichtbaarheid van seksueel geweld werd in stand gehouden door mythen en vooroordelen. Een van de belangrijkste is de veronderstelling dat seksueel geweld nauwelijks zou voorkomen. Degene die het zou overkomen zouden dit uitgelokt hebben door verleidelijke kleding te dragen of door zich uitdagend te gedragen. Tevens zou seksueel geweld door onbekenden gepleegd worden.

De meeste plegers zouden behoren tot de "lagere sociale milieus". Verder zouden daders ernstig gestoorde psychopaten zijn. Het seksuele geweld in gezinnen zou alleen daar voorkomen waar het "asociale of ontwrichte gezinnen" betrof. In godsdienstige families zou incest niet of nauwelijks voorkomen.

Mannen kunnen het idee, dat plegers maniakken zijn, aangrijpen om zich van de daders te distantiëren. Door de slachtoffers te beschuldigen van uitlokking, kunnen mannen de verantwoordelijkheid voor het geweld van zich afschuiven.