Wat is typisch seksueel gedrag van kinderen en wat niet?

Eerst beschrijven we normale gedragingen van kinderen die niet duiden op misbruik.

Peuters en kleuters (twee tot vijf jaar) zijn nieuwsgierig naar hun eigen lichaam en vooral naar dat van anderen. Ze spelen met hun geslachtsdelen en zijn gefascineerd door bloot, kijken en bekeken worden.

Ze vinden het heerlijk om overal - en ook daar - gestreeld te worden. Dit is de tijd voor stereotype seksspelletjes: doktertje spelen (uitkleden), vadertje en moedertje spelen. Ook 'vieze' woorden (poep, pies, pik, kut) zijn leuk.

Basisschoolkinderen (zes tot twaalf) experimenteren ook met seks en met hun lichaam maar meer in het verborgene. Ze gaan zich schamen. De meeste jongens en meisjes masturberen voor het twaalfde jaar, dat wil zeggen dat ze hun eigen geslachtsdelen aanraken en strelen.

De helft van alle kinderen doet voor het twaalfde jaar seksuele spelletjes met een ander kind. Het gaat daarbij om doktertje spelen, elkaars genitaliën bekijken of betasten, 'vrijen', of 'vrijen nadoen'. Deze spelletjes worden meestal positief of neutraal beleefd.

Ouders reageren echter meestal afkeurend of verontrust voorzover ze ervan op de hoogte zijn.

In het begin van de puberteit (elf tot dertien) spelen bij jongeren vooral de lichaamsveranderingen een rol. Het overgrote deel van de jongeren heeft op deze leeftijd seksuele fantasieën jongens meer dan meisjes. Meisjes masturberen minder vaak en minder meisjes hebben ervaring met tongzoenen en strelen dan jongens.

Pas later, rond veertien, vijftien jaar, zoeken jongens en meisjes persoonlijker contact met elkaar. Een op de drie zestienjarigen heeft ervaring met geslachtsgemeenschap. Vlak voor hun achttiende verjaardag heeft ongeveer de helft van de jongeren hun eerste geslachtsgemeenschap.

Een klein deel van de jongeren geeft te kennen dat zij homoseksuele verlangens hebben of heeft al eens met een seksegenoot gevreeën.

De hier beschreven seksuele uitingen zijn normaal en duiden niet op seksueel misbruik. Alleen seksueel gedrag dat in het geheel niet past bij het ontwikkelingsstadium van het kind, kan een aanwijzing zijn dat er misbruik in het spel is.

Voorbeelden hiervan zijn: niet bij de leeftijd passend 'seksueel' spel, dwangmatig seksueel gedrag, extreem veel masturberen, erg vaak tonen van geslachtsdelen, bij herhaling praten over seks, niet bij de leeftijd passende kennis over seks en seks in tekeningen.