Wat doet justitie met plegers van seksueel misbruik?

Als de officier van justitie het misbruik niet zo ernstig vindt of onvoldoende bewijs heeft, kan hij de zaak seponeren, dat wil zeggen: de verdachte niet verder vervolgen.

Bij ernstige feiten legt de rechtbank een boete, een taakstraf op of een gevangenisstraf. De gemiddelde duur van de gevangenisstraf is, na een forse toename tussen 1985 en 1995, nadien in totaal vrij constant gebleven, te weten ongeveer 530 dagen.

De duur van straffen voor incest/ ontucht met kinderen 'onder gezagsverhouding' is sinds 1994 fors toegenomen, namelijk van 367 dagen naar 583 dagen, terwijl de gemiddelde duur van gevangenisstraf voor overige zedendelicten met minderjarigen afnam.

Soms legt de rechter een voorwaardelijke gevangenisstraf op, maar verbindt daar een voorwaarde aan, bijvoorbeeld een contactverbod, een psychotherapeutische behandeling of begeleiding door de reclassering.

Bij zeer ernstige vormen van misbruik waar een straf van minimaal vier jaar voor staat, kan de rechter tbs (terbeschikkingstelling) opleggen. Dat doet hij als blijkt dat de pleger vanwege een psychische stoornis niet of verminderd toerekeningsvatbaar was en als de kans op herhaling groot is.

Tbs houdt in dat de dader wordt behandeld in een beveiligde psychiatrische (tbs)kliniek net zo lang totdat hij weer veilig in de samenleving kan terugkeren. Het gaat meestal om pedoseksuelen met een persoonlijkheidsstoornis. Als de behandeling aanslaat zal de dader zijn vrijheid stukje bij beetje terugkrijgen: eerst wandelverlof dan weekendverlof, later proefverlof en uiteindelijk voorwaardelijk en definitief ontslag.

Berucht zijn de berichten over ter beschikking gestelde die tijdens hun proefverlof weer een ernstig misdrijf pleegden. Het zijn uitzonderingsgevallen maar dat risico valt niet geheel uit te sluiten. De ter beschikking gestelde moeten immers, indien verantwoord, weer worden voorbereid op de terugkeer in de maatschappij.

De meesten plegen na hun vrijlating niet opnieuw seksuele delicten.