Jonge dader sexting vaker naar Halt

Jongeren die blootfoto's van leeftijdsgenoten rondsturen worden vaker naar stichting Halt gestuurd.

Tot voor kort golden zedenzaken als te ernstig om af te doen met een Halt-verwijzing. Maar de andere optie – de jongere vervolgen voor de verspreiding van kinderporno – is volgens het Openbaar Ministerie in veel gevallen van 'sexting' weer te zwaar. Halt, een traject dat bedoeld is om jonge daders tot inkeer te laten komen, zonder dat ze een strafblad krijgen, wordt nu gezien als de gulden middenweg.

Exactere cijfers ontbreken nog, maar volgens directeur Janet ten Hoope zag stichting Halt in 2016 tientallen jongeren die ongewenst intieme beelden verspreid hebben. Dat komt niet helemaal uit de lucht vallen. Bijna een kwart van de pubers zegt wel eens een naaktfoto of filmpje te hebben gemaakt. Dan komt het voor dat die beelden ongewenst worden rondgestuurd.

Veel scholen, maar ook politie en justitie, worstelen wat ze daarmee aan moeten. Al in 2015 sprak het ministerie van veiligheid en justitie de wens uit om de verspreiders vaker naar Halt te sturen. Ten Hoope: "Vaak heeft sexting niet veel te maken met zedenproblematiek. Het is pubergedrag, en pubers denken niet na over de gevolgen. Ze sturen zo'n foto door omdat het op dat moment grappig lijkt, omdat ze wraak willen nemen, of graag bij de groep willen horen.

Het is belangrijk om ze te wijzen op de consequenties. Maar als iemand het voor de eerste keer doet, moet je ze dan meteen een strafblad geven als zedendeliquent?" Komt iemand bij Halt terecht dan volgen opdrachten die inzicht moeten geven in wat er fout was aan het gedrag, soms aangevuld met een aantal uur werk in bijvoorbeeld een verzorgingshuis. Driekwart van de jongeren komt na een Halt-straf niet opnieuw in aanraking met het jeugdstrafrecht, aldus Ten Hoope.

Bij het traject worden ouders ook betrokken. In sextingzaken is dat hard nodig, want ook ouders lijken niet altijd te weten wat ze aan moeten met blootfoto's die rondgaan. Ten Hoope: "Ouders hebben nog wel eens de neiging te zeggen dat het ook dom is om een naaktfoto van jezelf te sturen." Dergelijke opvattingen maken sexting-zaken complexer dan veel andere delicten waar Halt mee te maken krijgen.

Daarom start de stichting samen met kenniscentrum Rutgers in september een pilot met een speciaal traject voor verspreiders van naaktbeelden. Aan het eind van de pilot wordt bekeken of de aanpak effectief is. Er blijven ook sextingzaken waar jongeren zich wel voor de rechter moeten verantwoorden. Dat zijn bijvoorbeeld de gevallen die gepaard gaan met dwang of afpersing. Ook kunnen Halt-medewerkers iemand die niet serieus meewerkt terug naar het OM verwijzen.

Overigens neemt niet alleen het aantal sextingzaken toe bij Halt, blijkt uit het jaarverslag dat vandaag verschijnt. In 2016 werden ruim 17.000 jongeren door politie en justitie doorverwezen naar Halt. Dat waren er in 2015 bijna 16.500. Tegelijk nam het aantal afgeronde trajecten juist af. Volgens Halt komt dat doordat de zaken steeds arbeidsintensiever worden vanwege complexere problemen bij de jongeren die ze voor zich krijgen.

Een jongen wordt stiekem gefilmd tijdens het masturberen op de wc. Dat filmpje gaat de school door. Het is een van de zaken die Halt-medewerker Ilja Verweij tegenkwam. Juridisch gaat het hier om de verspreiding van kinderporno, maar voor de betrokken jongeren was het een impulsieve actie, aldus Verweij, die ook op scholen voorlichting geeft. "Het besef dat het fout was, dringt meestal door als ze worden aangehouden door de politie.

In het traject bij Halt probeer ik ze te laten inzien waarom het verkeerd is. Bijna altijd volgt dan oprechte spijt." Volgens Verweij wordt het belang van het slachtoffer zeker niet uit het oog verloren. "De nadruk ligt juist erg op het maken van excuses. Ze schrijven een excuusbrief en er volgt vaak een gesprek." Trouw 13 april 2017