Pikante selfies zijn bloedlink

Jongens en meiden die blootfoto's van zichzelf verspreiden. Een bloedlinke actie.

Het incident met een 14-jarig meisje dat met een schaar haar vriendje stak die via sociale media naaktfoto's van haar verspreidde, bewijst het. De schaamte is enorm en kan dramatische gevolgen hebben. Bij het Meldpunt Kinderporno komen vrijwel dagelijks meldingen binnen van wanhopige jongeren uit heel Nederland van wie blootfoto's op Instagram of via WhatsApp onder schoolgenoten zijn verspreid door een ex-vriendje of ex-vriendinnetje.

'Die kinderen hebben het gevoel dat ze moeten verhuizen. Ze zijn somber. Zelfmoordgedachtes komen voor.' Het incident op de middelbare school Spieringshoek in Schiedam was een extreem voorbeeld van hoe verkeerd het kan lopen.

De 15-jarige havo-scholiere stak een 14-jarige jongen in de klas met een schaar omdat zij hem verantwoordelijk hield voor de schaamteloze verspreiding van haar naaktfoto's via WhatsApp. Heel de school had de pikante kiekjes gezien, nadat ze die eerst in alle vertrouwelijkheid aan haar vriendje had verzonden. Justitie verdenkt het meisje van poging tot zware mishandeling. De jongen wordt niet vervolgd voor het verspreiden van haar foto's via WhatsApp. 'Hij wordt op dit moment aangemerkt als slachtoffer,' aldus justitie.

Volgens het Meldpunt Kinderporno zouden scholen meer moeten doen om tieners te waarschuwen voor de gevaren van het verspreiden van naaktfoto's op sociale media. Jongeren vinden het steeds normaler om naaktfoto's uit te wisselen. Maar steeds vaker komen ook misstanden voor. Er moet daarom snel meer voorlichting komen op scholen om tieners voor uitglijders te behoeden, vindt de organisatie. Die pleit voor de aanstelling van vertrouwenspersonen bij wie scholieren kunnen aankloppen.

Jongeren moeten ook leren dat ze met dat soort foto's vertrouwelijk omgaan, zegt Maaike Pekelharing van het meldpunt. 'Scholen zouden veel meer voorlichting moeten geven over goed burgerschap en normen en waarden op sociale media.' De schaar-steekpartij in Schiedam is het tweede ernstige incident in de Rotterdamse regio in een jaar tijd. Begin 2013 sprong een 14-jarig meisje van een flat in Rotterdam-Alexanderpolder omdat er een blootplaatje van haar op internet circuleerde door getreiter van een ex-vriendje.

De scholiere overleefde de sprong. Ze draait inmiddels weer op volle toeren mee op school, vertelt directeur Gerdi Lambers van Scholengemeenschap Thorbecke. 'Ze had veel vriendinnen om op terug te vallen. Ze wilde terug.' De impact van haar wanhoopsdaad was op het docententeam enorm, zegt Lambers. 'Maar we hebben als school niet opeens ons voorlichtingsprogramma aangepast. We leggen tijdens mentorlessen uit dat je dit soort foto's niet moet verspreiden. Het begint bij het meisje,' vindt zij.

'Zij moet beseffen dat zij dit soort foto's niet moet doorgeven. Jongens vertellen we dat ze dit soort foto's niet moeten verspreiden.' Niet dat die waarschuwing altijd helpt. Jongeren vinden het spannend om flirterige naaktfoto's van zichzelf te maken. 'Het is bijna niet uit te roeien. In het studentenleven gebeurt het op nog veel grotere schaal dan in het voortgezet onderwijs.

Maar op de middelbare scholen betreft het een veel kwetsbaarder groep. Het zijn foto's van meisjes van 13, 14 jaar. Het gaat om waarden en normen. Dan voer je als school een eenzame strijd. We hebben in de lessen geen tijd voor meer voorlichting. De ouders hebben ook hun verantwoordelijkheid.' AD 15-1-2014