Seksueel misbruik door kinderen

misbruikdoorkinderenKinderen onder de 12 jaar zijn strafrechtelijk niet vervolgbaar. Dat betekent dat een kind, wat een overtreding of misdrijf pleegt, niet vervolgd zal worden.

Als een kind zonder licht fiets heeft iedereen daar wel begrip voor, maar als een kind van 9 seksuele handelingen pleegt met een kind van 6, dan oordelen we daar allemaal heel anders over. En in sommige gevallen kan een dergelijke oordeel ook wel begrijpelijk zijn, want seksueel misbruik is ernstig, ook als het kinderen onderling betreft.

Het ontdekken van seksualiteit zit in de ontwikkeling van kinderen. Soms hoort ‘doktertje spelen' daarbij. Hier is niets abnormaals aan. Kinderen kunnen nieuwsgierig zijn naar hun eigen seksuele gevoelens.

Als een moeder haar twee kinderen aantreft tijdens het ‘doktertje spelen', moet men niet direct denken aan seksueel misbruik of seksueel onaanvaardbaar gedrag. Het hoort gewoon bij het opgroeien van het kind, als dit ‘doktertje spelen' binnen de door ons geaccepteerde aanvaardbare grenzen blijft.

Bij een te groot leeftijdsverschil tussen de kinderen onderling denken we er ook al anders over. Als bij hetzelfde ‘doktertje spelen' sprake is van een jongen van 11 met een meisje van 4 dan begrijpt iedereen dat dit heel wat anders is dan als er sprake is van twee kinderen van 5 jaar die naar hun ontblote lichaam kijken. Elke zaak staat overigens op zich en kan door iedereen op zijn of haar eigen wijze geïnterpreteerd worden.

Reacties ouders

Bij ‘doktertje spelen' denken we dus in eerste instantie niet aan seksueel misbruik. Anders is het als een kind seksuele handelingen uitvoert met een ander kind waarbij er sprake is van dwang of geweld.

Bijvoorbeeld als een kind tijdens het spelen bij een ander kind een stokje in de anus of vagina duwt of een kind wat gedwongen wordt om het broekje naar beneden te doen en waarbij seksuele handelingen verricht worden door een ander kind.

Dit zijn maar twee voorbeelden maar er zijn genoeg situaties en handelingen voor te stellen waarbij iedereen weet dat dit niets meer met ‘het kinderlijke ontdekken' te maken heeft maar gewoon met seksueel misbruik of seksueel afwijkend gedrag bij sommige kinderen.

Ouders kunnen dan ook soms heftig reageren als zij te horen krijgen dat dit hun kind is overkomen en deze reactie is vaak ook wel te begrijpen. Aan de andere kant is het als ouder niet leuk om te horen dat jouw kind hiervan beschuldigd wordt.

Ouders gaan er vaak aan voorbij dat de politie dit kind, wat dergelijk seksueel gedrag heeft vertoond, niet zomaar kan oppakken omdat kinderen onder de 12 jaar nu eenmaal strafrechtelijk niet vervolgbaar zijn. Het is begrijpelijk dat ouders een dergelijk kind als een gevaar zien voor andere kinderen en dat zij dit kind uit de buurt van hun eigen kind willen hebben, maar zo gemakkelijk is dat niet.

De rol van de huisarts

Ouders zijn zeer diep geraakt als zij worden geconfronteerd met seksueel misbruik van hun kind door een ander kind. Ouders hebben hun kostbaarste "bezit" niet de bescherming kunnen bieden, die het nodig heeft en zijn voor hun gevoel daarin tekort geschoten. Ze hebben het niet kunnen voorkomen.

Reacties zijn dan ook vaak zeer emotioneel en de neiging is groot om zelf "verhaal" te gaan halen, hetgeen niet tot een gewenste oplossing leidt, maar eerder het probleem nog complexer en groter maakt. Vaak vindt het misbruik plaats in de directe familiekring of door een kind, waar het slachtoffer mee bekend is via buurt,school of club.

Vaak zijn ouders onderling ook met elkaar bekend. De huisarts is een 1e lijn voorziening, die werkt in het voortraject. De huisarts is laag drempelig, staat dichtbij het gezin, kan direct eventueel letsel vaststellen (dit moet zo snel mogelijk gebeuren, anders is het vaak niet meer vast te stellen) en ouders van het slachtoffer nader adviseren over eventuele hulpverlening.

Het vaststellen van het evt. lichamelijke letsel kan cruciaal zijn, zowel voor het slachtoffer (+ouders) als de "dader" ( +ouders) om ontkenning door ouders van de "dader" te voorkomen en dientengevolge eventuele hulpverlening buiten de deur te houden.

Afhankelijk van de ernst van het seksueel misbruik kunnen ouders in samenspraak met de huisarts een melding doen bij Veilig Thuis (www.vooreenveiligthuis.nl) (huisarts heeft een dossier met vastgesteld letsel, Veilig Thuis kan contact opnemen met huisarts). Veilig Thuis kan afhankelijk van het gesprek met de huisarts contact opnemen met de ouders van de "dader" om te onderzoeken of hulpverlening noodzakelijk is en om te voorkomen dat meer kinderen slachtoffer worden.

Kinderen die seksueel misbruik plegen kunnen een gedragsstoornis hebben welke, zonder behandeling, er toe kan leiden, dat ze zichzelf  niet onder controle krijgen en dus volgende slachtoffers kunnen maken. Huisartsen werken steeds meer met een vast protocol en kunnen door de regierol te nemen veel adequater en professioneler reageren dan de ouders zelf.

Ouders van de dader reageren vaak afwerend en ontkennend,wanneer ze met het seksueel misbruik worden geconfronteerd en verdedigen zeer vasthoudend hun eigen kind. Vandaar, dat een rol voor de huisarts is weggelegd en ouders niet zomaar even met elkaar een gesprek kunnen hebben. Dat loopt namelijk vaak op een flink conflict uit, hetgeen de betreffende kinderen nog meer schade berokkend.

Optreden politie

Men verwacht van de politie dat deze het betreffende kind, dat beschuldigd is van seksueel misbruik, op zal pakken en uit de buurt zal verwijderen. Misschien een logische gedachte, maar het Nederlandse Strafrecht staat zoiets niet toe. Kinderen onder de 12 jaar zijn niet vervolgbaar en kunnen dus niet vastgezet worden, laat staan uit de buurt verwijderd.

De politie zal bij een dergelijke melding vaak bemiddelend optreden. Het hangt van de zaak zelf af welke actie er ondernomen wordt. Bij een eenvoudige zaak, waarbij er geen sprake is van seksueel misbruik, maar wel van handelingen waarop het kind aangesproken moet worden zullen er gesprekken plaats kunnen vinden met de ouders van beide kinderen.

Deze kunnen hun kinderen dan daarna daarop zelf aanspreken en verder hoeft er, normaal gesproken, geen actie meer ondernomen te worden.

Hebben er wel seksuele handelingen plaats gevonden, dan kunnen, zowel de ouders van zowel het slachtoffer en de dader en de betreffende kinderen bijvoorbeeld in contact gebracht worden met de hulpverlening van het bureau Jeugdzorg. Dit bureau kan die ondersteuning voor het kind, de ouders of het gezin bieden als die op dat moment nodig is.

Bureau Jeugdzorg helpt kinderen en jongeren onder de 18 jaar bij het opgroeien en de ouders bij het opvoeden. Zie voor meer informatie www.bureaujeugdzorg.info

Uiteraard is de wijkagent op de hoogte van de gebeurtenissen in zijn wijk en mochten ouders vragen hebben dan kan hij ook bemiddelend optreden en fungeren als vraagbaak. De gegevens omtrent het gebeuren worden uiteraard wel bij de politie vastgelegd en mocht het nodig zijn dan zal de officier van justitie in bepaalde gevallen in kennis gesteld worden.

Verder is het voor de ouders van het kind vaak wel van belang om het voorval wat het kind is overkomen, te melden bij de eigen huisarts.