De moeder

Vaak beschuldigen de kinderen de moeder. Zij nemen haar vooral kwalijk dat zij haar kind niet (voldoende) beschermd heeft tegen de vader. De moeder wist vaak van het seksueel misbruik en heeft haar dochter desondanks niet beschermd. (uiteraard zijn er ook situaties, waarbij de moeder echt van niets afwist). Zij wilde immers niet naar haar dochter luisteren, ondanks de vele signalen die het gaf.

Deze beschuldigingen zullen waarschijnlijk minder worden als men begrijpt welke ervaringen de moeder in haar eigen jeugd heeft gehad.

Incest kan ontstaan bij een combinatie van processen in het individuele leven en in het gezin. Sommige van de moeders zijn zelf als kind surrogaatmoeder geworden. Vaak zijn zij als jonge volwassene aangetrokken tot mannen voor wie verzorging belangrijker was. Ook trokken zij vaak zulke mannen aan. Deze man is misschien vroeger zelf emotioneel in de opvoeding te kort gekomen.

Beide partners dragen zo hun verleden met zich mee. Als dan binnen zo'n relatie de vrouw zwanger raakt, zal de aanstaande moeder vaak twee verschillende mogelijkheden hebben bij de komt van het eerste kind. Zij gaat misschien voelen de emotionele behoeften van een kind niet aan te kunnen.

Aan de ene kant gaat zij intensief zorgen voor het kind (en geeft zij daarmee minder aandacht en zorg aan haar man) en aan de andere kant zal ze nu proberen bij haar man steun te krijgen. Voor hem wordt de spanning binnen het jonge gezin ook groter.

Hij kan het gevoel hebben dat hij zijn "moederlijke verzorgster" kwijtraakt (net zoals hij misschien zijn eigen moeder is kwijtgeraakt toen zij overleed). Het kind kan voor moeilijke situaties gaan zorgen binnen het gezin omdat de komst ervan natuurlijk een grote verandering betekent.

Onder deze omstandigheden kan de man bijna onmogelijk de steun aan zijn vrouw geven, die zij juist zo nodig heeft. In deze periode zouden ruzies beginnen en is er sprake van een verwijdering tussen de man en de vrouw. Hoe meer zij zich van hem verwijdert, hoe dwingender hij zal vragen om aandacht, affectie en verzorging. Hoe dwingender hij wordt, hoe meer zij verbitterd zal raken en emotioneel uitgeput.

Voor haar komen daar ook nog eens de eisen van de baby bij wat wel eens teveel zou kunnen zijn voor haar beperkte emotionele mogelijkheden. Bij volgende zwangerschappen wordt de verwijdering tussen de man en de vrouw alleen maar erger.

Zodra een kind een bepaalde leeftijd heeft zal de vermoeide en eenzame moeder bij dat kind steun proberen te krijgen. Het kind (meestal de oudste dochter) zal loyaal zijn tegenover de moeder en die steun die zij vraagt, inderdaad aan haar geven. Op deze manier zou in de volgende generatie hetzelfde proces weer kunnen beginnen.

Tegen deze tijd kan de moeder al zo ver van de vader verwijderd zijn, dat ze probeert ieder contact met hem te vermijden. Geleidelijk zou zo de situatie rijp worden voor incest. De moeder verwijdert zich van haar man en wordt emotioneel verzorgd door de dochter.

De vader lijkt sterke behoefte te hebben aan affectie en durft die vaak niet buiten het gezin te zoeken. De dochter lijkt zich verantwoordelijk te voelen voor het gezin en voor de verzorging. Zij verwacht hier ook niets voor terug.

Uiteraard gaat het niet altijd zo, maar het is wel een typisch patroon binnen incestgezinnen. Uiteraard zijn er vele variaties op het bovenstaande, maar in het grootste deel van die gezinnen waar incest speelt, is deze basis wel terug te vinden.

Volgens onderzoeken zou een gedeelte van de moeders op de hoogte zijn geweest van de incest. Een ander gedeelte zou er vanaf hebben moeten geweten, maar geeft dit niet toe. Zij hebben het niet willen of niet kunnen horen en natuurlijk zijn er ook moeders die er echt niets van meegekregen hebben ten tijde van het gebeuren.