Inleiding

Bij een aanranding of verkrachting worden tegen de wil van het slachtoffer (met lichamelijk geweld of onder psychische druk) seksuele handelingen met hem verricht. Dit is een ingrijpende ervaring, die het leven van het slachtoffer flink overhoop haalt.

Iedereen kan slachtoffer worden van aanranding en verkrachting: kinderen, vrouwen, mannen en oudere mensen. Ouderen en mannen reageren deels vergelijkbaar, deels anders. Ouderen zijn vaak heel afhankelijk van de pleger en hebben daardoor moeite hulp te vragen; mannen vinden dat ze hun eigen boontjes moeten doppen en hebben er daarom extra moeite mee om hulp te vragen.

Verkrachting en aanranding zijn beide vormen van seksueel geweld: het slachtoffer wordt op een seksuele manier geweld aangedaan. Het gaat erom dat de seksuele handelingen tegen de wil van het slachtoffer gebeuren. Alleen het slachtoffer zelf kan bepalen wanneer dat het geval is en wat dus seksueel geweld is.

Bij verkrachting gaat het meestal om ongewenste geslachtsgemeenschap, maar bijvoorbeeld met een voorwerp de vagina binnendringen is ook verkrachting.

Aanranding is iedere andere ongewenste aanraking met een seksuele lading. Het kan zijn dat het slachtoffer wordt gedwongen om seksuele handelingen te ondergaan, maar ook dat zij wordt gedwongen om zelf seksuele handelingen te verrichten.

De omstandigheden waaronder een vrouw aangerand of verkracht wordt, kunnen heel verschillend zijn. Het klassieke beeld is dat van een aantrekkelijke jonge vrouw die in de schemering de bosjes in wordt gesleurd en daar door een onbekende, gestoorde pleger wordt misbruikt komt wel eens voor maar heel vaak is de pleger een bekende van het slachtoffer.

Bij aanranding en verkrachting wordt vaak ten onrechte gedacht aan een eenmalige gebeurtenis. Het gebeurt ook dat de dader en het slachtoffer elkaar kennen en dat het slachtoffer vaker misbruikt wordt. Dat is bijvoorbeeld het geval bij misbruik door de eigen partner.

Aanranding of verkrachting heeft grote gevolgen voor het slachtoffer. Ze voelt zich machteloos, besmeurd, vernederd en diep ellendig. Tijdens de aanranding of verkrachting staan veel vrouwen doodsangsten uit. Ze proberen de pleger op andere gedachten te brengen, weren hem af en proberen op allerlei manieren meer geweld te voorkomen.

Als dat niet lukt, sluiten ze zich veelal af van wat er gebeurt, alsof het geweld niet hen maar een ander overkomt. Daardoor reageren ze vrij passief en dan kan het gebeuren dat ze zich achteraf schuldig voelen omdat ze denken dat ze meer hadden kunnen doen om het seksuele geweld te voorkomen.

Ook voelen vrouwen zich vaak schuldig door hun gedrag voorafgaand aan het seksuele geweld. Ze denken bijvoorbeeld dat ze ook niet op dát tijdstip op dié plaats hadden moeten zijn, dat ze niet zo aardig hadden moeten zijn tegen de pleger, dat ze zich niet zo uitdagend hadden moeten kleden. Ze hebben het gevoel dat ze het zelf hebben uitgelokt.

Schuldgevoel komt veel voor, terwijl alleen de dader schuldig is aan het geweld. Sommige slachtoffers reageren heel emotioneel direct na een verkrachting of aanranding, terwijl anderen juist hun gevoelens onderdrukken. Allemaal voelen ze zich ontredderd, hun gevoel van veiligheid en zelfvertrouwen is ondermijnd. Het misbruik kan ook lichamelijke gevolgen hebben, zoals zwangerschap, geslachtsziekten etc.

Praten over de gebeurtenissen is meestal moeilijk. Daarbij kan meespelen dat mensen in de omgeving soms weinig begrip tonen, doordat ze niet goed weten hoe in welke positie het slachtoffer verkeerde tijdens deze gebeurtenis. Verder worden verkrachtingen vaak weggestopt en zwijgen vrouwen er jaren over voordat het naar buiten komt.

Vrouwen proberen dan een scheiding aan te brengen tussen hun gevoel en hun verstand: ze laten emoties niet toe, waardoor bijvoorbeeld emotionele vervlakking ontstaat. Zo kan een slachtoffer steeds meer vervreemd raken van zichzelf en haar omgeving. Zolang misbruik niet verwerkt is, werkt het door. De meeste slachtoffers hebben lang te kampen met wantrouwen, agressie, schuld- en schaamtegevoel en neerslachtigheid.

Misbruikte vrouwen denken vaak heel min over zichzelf. Het misbruik heeft ook zijn uitwerking op de seksuele relatie met haar partner. Een vrouw die misbruikt is zal meestal flink wat tijd nodig hebben om weer samen met haar partner van seks te kunnen genieten.